كلمه «حجاب» مصدر از ريشه (ح ج ب) است معنای حجاب از نظر لغت: 1- پرده 2- رادع 3- مانع 4- سد. 5- حائل بین دو چیز می­باشد که این چند معنا همه برگشت به حائل حسی میان دو جزء می­کند و یا می­توان گفت به معنای هر حائلی و اعم ازحسی وغیر حسی می­باشد یعنی، "کل ستر مطلوبک عن عینک فهو حجاب" هر چیزی که بین تو و بین آنچه دوست داری حائل شود، آن حجاب است، چه مادی و حسی باشد و چه نادیدنی و معنوی (لغت نامه دهخدا، لغت حجاب)

از اين منظر هر آنچه دو چيز را از هم جدا كند و فاصله اندازد، از مصاديق حجاب خواهد بود (از هر جنس و نوعي كه باشد) اما تعاريف ديگري نيز به چشم مي‌خورد كه در آنها نوع اين حائل و مانع مشخص شده و آمده است: «اصل الحجاب الستر الحائل بين الرائي و المرئي» (طريحي، 1375: ج، ص 34). بنابراین این کلمه از آن جهت مفهوم پوشش می‎دهد که پرده، وسیله‎ی پوشش است، ولی هر پوششی حجاب نیست؛ بلکه آن پوششی حجاب نامیده می‎شود که از طریق پشت پرده واقع شدن صورت ‎گیرد. (استاد مطهری، مسئله‌ی حجاب، ص 78.)

حاصل آنكه با تأمل در تعاريف واژه حجاب، دو مفهوم قابل تمايز به نظر می رسد؛ مفهوم اول، جدا كردن دو چيز، مرز گذاشتن ميان آنها و فاصله انداختن بين دو امر مي‌باشد كه اين معنا از واژه‌هاي حائل، مانع و حاجز مستفاد است. مفهوم دوم، پنهان كردن، پوشاندن و از مقابل ديده افراد خارج كردن است كه اين معنا از كلمه «ستر» و مانند آن قابل استفاده مي‌باشد.

از مجموع سخنان مفسران قرآن و عالمان لغت بر می آید که حجاب به معنای پرده و یا پارچه و مانند آن است که بدن انسان و یا حقیقتی را بپوشاند تا آن را از صدمات احتمالی مصون دارد و یا از اثر چیزی ممانعت شود. 

 به زعم بسياري از صاحب‌نظران، حجاب مترادف و هم معني پوشش است ؛ اما اينگونه نيست كه بتوان پوشش را قائم مقام حجاب كرد و به جاي آن به كار برد؛ چرا كه حجاب پوشش خاصي است كه شرع حدود و شرايط آن را تبيين كرده و زنان را به رعايت آن فرا خوانده، ؛ حال آنكه پوشش، مفهومي عام‌تر و وسيع‌تر دارد و هر لباسي را با هر نوع و رنگي شامل مي‌شود.